Το Athens Heritage Hub συμμετείχε στο τριήμερο εργαστήριο φυσικής δόμησης και την ημερίδα με θέμα την αρχιτεκτονική κληρονομιά των Βαλκανίων «Η τέχνη του ξυλόπηκτου» που πραγματοποιήθηκε στα Φιλιατρά, από τις 20 έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2024 και διοργανώθηκε από την πηλΟίκο α.μ.κ.ε
Το τριήμερο εργαστήριο πραγματοποιήθηκε στην αυλή ενός λαϊκού σπιτιού με ξύλινο σκελετό, που βρίσκεται στο κέντρο των Φιλιατρών, στην Πελοπόννησο. Υπό την καθοδήγηση τεσσάρων προσκεκλημένων έμπειρων αρχιτεκτόνων από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Σερβία, οι συμμετέχοντες πειραματίστηκαν με τεχνικές δόμησης χρησιμοποιώντας ακατέργαστο πηλό, ξύλο και άλλα φυσικά υλικά. Στόχος της δράσης ήταν να διερευνηθούν οι δυνατότητες των παραδοσιακών και σύγχρονων τεχνικών ξυλοκατασκευής και να προσεγγιστούν οι σύγχρονες αισθητικές και τεχνικές επιδόσεις των φυσικών υλικών που χρησιμοποιούνται σε αυτή την τεχνική.
Οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο ασχολήθηκαν με τα υλικά και στη συνέχεια πειραματίστηκαν διαμορφώνοντας τους γύψους με εφέ σκαλίσματος, χρώμα και τραχύτητα επιφάνειας. Ο συλλογικός δημιουργικός σχεδιασμός εμπνεύστηκε από τα τοπικά διακοσμητικά μοτίβα.
Παράλληλα με το πρακτικό μέρος του εργαστηρίου, πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις και ομιλίες στο πλαίσιο διήμερου συνεδρίου με τίτλο «Wood and Clay: Αρχιτεκτονική κληρονομιά, μέθοδοι κατασκευής και εφαρμογές στα Βαλκάνια», με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών και ειδικών επιστημόνων από την Ελλάδα και άλλες βαλκανικές χώρες. Η Δρ Σταυρούλα Θράβαλου, συντονίστρια του Athens Heritage Hub, παρουσίασε πώς οι φορείς πολιτιστικής κληρονομιάς στα Βαλκάνια μπορούν να δικτυωθούν με ομολόγους τους και να μοιραστούν τις γνώσεις τους μέσω εργαστηρίων και δραστηριοτήτων για την ανάπτυξη ικανοτήτων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κόμβου Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Τα αποτελέσματα του εργαστηρίου παρουσιάστηκαν στο Λαογραφικό Μουσείο Κυπαρισσίας. Η έκθεση περιλάμβανε επίσης φωτογραφικό υλικό και φυσικά εκθέματα σχετικά με τη χρήση φυσικών υλικών – χώμα, καλάμι, ξύλο, άχυρο, πέτρα – στη σύγχρονη αρχιτεκτονική δημιουργία και τις επιπτώσεις της εφαρμογής τους στο φυσικό περιβάλλον.
Οι στόχοι αυτών των εκδηλώσεων ήταν οι εξής:
- Να αναδείξουν ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στυλ που συναντάται στην περιοχή της Δυτικής Πελοποννήσου και να το συγκρίνουν με παρόμοιες τεχνικές από την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
- Να διερευνήσουν τις σύγχρονες καλλιτεχνικές προοπτικές αυτών των τεχνικών και των φυσικών υλικών.
- Να κατανοήσουν τις ιδιότητες των υλικών που χρησιμοποιούνται σε μια ξυλοκατασκευή και πώς συμπεριφέρονται μέσω της αλληλεπίδρασής τους.
- Να προσδιορίσουν και να κατανοήσουν τις ομοιότητες και τις διαφορές στις παραδοσιακές τεχνικές ξυλοκατασκευής στα Βαλκάνια.
- Να εμπλουτίσουν την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την έννοια της αειφορίας.
Συνολικά, η δράση αποσκοπεί στην προώθηση της ευρύτερης χρήσης φυσικών/τοπικών υλικών, όπως ο πηλός, το καλάμι, το άχυρο και η πέτρα, για χρήση σε σύγχρονες αρχιτεκτονικές και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, αντικαθιστώντας συμβατικά υλικά με υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα, όπως το τσιμέντο ή το αλουμίνιο. Αυτό θα συμβάλει στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκαλούνται από τις εκπομπές CO2 από την εξόρυξη, τη μεταφορά και την επεξεργασία των συμβατικών υλικών.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε με την οικονομική υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Τριφυλίας.
