ΜΕΝΟΥΚΛΕΙΣΙΜΟ

Προορισμοί στο μεταίχμιο

In the Press - 23.6.2024

ΤΟ ΒΗΜΑ

Μπέττυ Χατζηνικολάου 

Πολύς λόγος για «υπερτουρισμό» γίνεται στα ΜΜΕ και σε ειδικές εκδηλώσεις, και μάλιστα ενώ η τουριστική περίοδος του 2024 έχει αρχίσει και όλη συζήτηση, συνεχώς αναπαραγόμενη, ενδέχεται να οδηγήσει σε λανθασμένες εντυπώσεις.

Γιατί προφανώς πολλές είναι οι περιπτώσεις προορισμών της χώρας μας που «βρίσκονται στο μεταίχμιο», πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει πάση θυσία το φαινόμενο αυτό να προληφθεί με τα κατάλληλα μέσα. Υπερτουρισμός είναι μια εξέλιξη ενός προορισμού όπου οι τουριστικές υπηρεσίες και δραστηριότητες φτάνουν σε σημείο να υπερβαίνουν την ικανότητα του προορισμού (των υποδομών του και όχι μόνο) να ανταποκριθεί.

Εκτός από την υπέρβαση των αντοχών των υποδομών, ο υπερτουρισμός συνήθως συνεπάγεται υπερπροσφορά τουριστικών καταλυμάτων κ.ά. τουριστικών εγκαταστάσεων, άρα υπερβολική δόμηση, αλλοίωση και εξάντληση των φυσικών πόρων, υπερβολική συγκέντρωση ατόμων, κυκλοφοριακή κίνηση και συνωστισμό, περιβαλλοντική ρύπανση και εντέλει μειωμένη ικανοποίηση τουριστών και σταδιακή μείωση ζήτησης και εγκατάλειψη του προορισμού. Συνήθως υπερτουρισμός παρατηρείται όταν τουριστική ανάπτυξη πραγματοποιείται χωρίς σχεδίασμά, «αυθόρμητα» και χωρίς να ληφθούν κατάλληλα προληπτικά μέτρα για τη διαχείριση του προορισμού, όπως συμβαίνει στις μέρες μας.

Υπάρχουν επιστήμονες στον χώρο του τουρισμού που θεωρούν ότι υπερτουρισμός δεν υπάρχει εάν υπάρχει Διαχείριση Προορισμού, όταν αυξημένη ζήτηση ακολουθείται σωστότερα προλαμβάνεται από αύξηση των υποδομών. Όμως, ειδικά για τα νησιά, διαχείριση, όταν οργανωθεί μέσω των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών, δεν θα καλύψει τα προβλήματα, παρά μόνο εν μέρει, λόγω μιας μικρής τους έκτασης. Επιπλέον στα νησιά, και δη τα μεσαία και τα μικρά, υπάρχει όριο στη δυνατότητα κατασκευής έργων υποδομής, αφού τα έργα αυτά κυριολεκτικά «καταπίνουν» το ιστορικά διαμορφωμένο τοπίο τους, αλλοιώνουν τους οικισμούς τους και επομένως περιορίζουν τους λόγους για τους οποίους θα ήθελε κανείς να τα επισκεφθεί. Άρα στα νησιά και οι υποδομές έχουν όρια, τα όρια που θέτει κλίμακά τους και ανάγκη προστασίας των πόρων τους, φυσικών και πολιτιστικών.

Κι ενώ όλοι μιλούν για τουριστική ανάπτυξη, που εδώ και 10ετίες θεωρείται πανάκεια, αποτελεί μεγέθυνση και όχι κατ’ ανάγκην ανάπτυξη αυτό που παρατηρούμε σε πολλούς ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς. μεγέθυνση έχει κυρίως ποσοτικά χαρακτηριστικά: αύξηση των τουριστικών ροών, των εισπράξεων, των κάθε μορφής υποδομών.

Αντίθετα ανάπτυξη έχει κυρίως ποιοτικά χαρακτηριστικά, δεδομένου ότι συνεπάγεται βελτίωση πρόοδο σε διάφορες κατευθύνσεις, όπως: ποιότητα ζωής κατοίκων και τουριστών, ένα βιώσιμο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, αντιμετώπιση κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, όπως θα ήταν π.χ. ισότητα στην περίθαλψη και την παιδεία των νησιωτών μας, και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Υπάρχει ακόμη χρόνος για πρόληψη της μεγέθυνσης με στρατηγικό σχεδίασμά και διαχείριση. Και φυσικά με όρια στη δόμηση, που δεν αφορά μόνο καταλύματα αλλά και β’ κατοικία. Αλλιώς, σε λίγο πολλά νησιά θα είναι αγνώριστα, αβίωτα για τους κατοίκους και μη ελκυστικά για τους τουρίστες, που σταδιακά θα τα εγκαταλείπουν…

Η κυρία Μπέττυ Χατζηνικολάου είναι νομικός, πρώην στέλεχος EOT και πρόεδρος Συμβουλίου Θεσμικού Πλαισίου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ).

Σχετικά άρθρα
Περισσότερα
ΚΑΝΕ ΜΙΑ ΔΩΡΕΑ