Η Κρήτη, το μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας, με ένα πυκνό οικιστικό δίκτυο που περιλαμβάνει από πολυσύχναστες πόλεις έως εγκαταλελειμμένα χωριά-φαντάσματα.
Γεωγραφικά χαρακτηριστικά
Η μορφολογία της Κρήτης χαρακτηρίζεται από έντονο ορεινό ανάγλυφο. Οι τρεις κύριοι ορεινοί όγκοι του νησιού είναι:
τα Λευκά Όρη στα Χανιά, ο Ψηλορείτης (ή Όρος Ίδη) στην κεντρική Κρήτη, η Δίκτη στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου.
Η ακτογραμμή της Κρήτης ξεπερνά τα 1.000 χιλιόμετρα, με πολλές αμμώδεις παραλίες, ιδιαίτερα στη βόρεια πλευρά του νησιού.
Η συνολική έκταση της Κρήτης είναι 8.336 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ μαζί με τα γύρω νησιά ανέρχεται περίπου στα 8.939 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Πληθυσμός (Απογραφή 2021)
· Συνολικός Μόνιμος Πληθυσμός: 624.408 κάτοικοι απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ το 2021
· Κατανομή: Ο πληθυσμός είναι συγκεντρωμένος κυρίως στη βόρεια πλευρά. Οι μεγαλύτερες πόλεις είναι το Ηράκλειο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και ο Άγιος Νικόλαος.
· Η Κρήτη διαθέτει εκατοντάδες χωριά και οικισμούς (πάνω από 1.000-2.000 συνολικά, αν υπολογιστούν όλοι οι μικροί οικισμοί). Σύμφωνα με έρευνες, υπάρχουν 4 νομοί (Περιφερειακές Ενότητες) με 70+ δήμους/κοινότητες που αποτελούνται από πολλά χωριά.
· Εγκαταλελειμμένα/Ερειπωμένα Χωριά: Υπάρχουν δεκάδες (υπολογίζονται πάνω από 50-100 μικροί ή μεγαλύτεροι οικισμοί) εγκαταλελειμμένα χωριά, κυρίως στην ορεινή ενδοχώρα.
Τα θέματα που απασχολούν την Τ.Ε. ΕΛΛΕΤ Κρήτης είναι :
- Η προστασία, η ανάδειξη του περιβάλλοντος και της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
- Η επισήμανση προβλημάτων, προτεινόμενες λύσεις, κινητοποίηση τοπικών κοινοτήτων.
- Ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών για ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος μέσα από κοινές δράσεις.
- Επικοινωνία / διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς για διαφάνεια, ανταλλαγή απόψεων γύρω από τα αναπτυξιακά έργα που αφορούν το νησί.
- Παραγωγική γη / περιοχές natura/ θεσμός απάτητων βουνών – κίνδυνος από την άναρχη δόμηση, ανεμογεννήτριες – πυλώνες υψηλής τάσης / διαχείριση υδάτων ως δημόσιο αγαθό – προστασία θαλάσσιου περιβάλλοντος. Αντλιοστάσια σε παραλίες λουόμενων/ Αποχετευτικό.
- Ανάδειξη / συντήρηση των ιστορικών μνημείων.
- Χαρτογράφηση των εγκαταλελειμμένων χωριών/ βιώσιμες δράσεις/πληθυσμοί νέων ανθρώπων/κίνητρα.
- Βιώσιμες δράσεις / Ευρωπαϊκά προγράμματα.
- Ηθη – έθιμα, παραδόσεις – κρητική διατροφή.
- Βιώσιμος τουρισμός – Μονοπάτια, αποφυγή αλλοίωσης /όχλησης τοπικών κοινωνιών.